Như các bạn đọc của bloganhvu đều biết, trên blog này tôi ít khi đăng lại bài từ nơi khác. Theo tôi, đó là một việc làm hơi thừa, vì không l...
Như các bạn đọc của bloganhvu đều biết, trên blog này tôi ít khi đăng lại bài từ nơi khác. Theo tôi, đó là một việc làm hơi thừa, vì không làm tăng lượng thông tin sẵn có trong không gian thông tin công cộng.
Nhưng thỉnh thoảng cũng có những ngoại lệ, khi những bài mà tôi đăng lên tình cờ gần như trùng khớp với những ý nghĩ của tôi. Trong trường hợp ấy, sự đăng lại trước hết có ý nghĩa là một sự đồng cảm với tác giả bài viết mà tôi đăng lại. Hơn nữa, nó cũng là một cơ hội để tôi có cơ hội xem xét luận điểm của chính mình và củng cố hoặc bổ sung, điều chỉnh nó.
Ví dụ như bài mà tôi sẽ đăng lại dưới đây, sau mấy lời tâm sự thêm của tôi. Sự trùng khớp về ý tưởng giữa tôi và bài viết ấy bắt đầu ngay từ cái tựa, vì tôi cũng muốn có “Đôi lời với PGS TS Nguyễn Ngọc Điện”. Xin nói thêm, tôi và PGS TS Nguyễn Ngọc Điện có biết nhau vì là đồng nghiệp của nhau, trước đây đã có lúc cùng ở chung một đại học lớn. Phải nói thêm, tất nhiên tôi với anh là khác ngành, và tất nhiên là anh nổi tiếng hơn tôi rất nhiều.
Cũng như một số người khác đã viết khi đọc bài viết của anh Điện, tôi cũng khá mến mộ anh, như một trí thức học nhiều, hiểu rộng, và có trách nhiệm đối với những vấn đề của xã hội, đặc biệt là qua những bài viết trên Tuổi Trẻ.
Nhưng bài viết mới đây của anh thì tôi có những điểm không đồng tình. Cũng là một người thích viết lách, tôi hiểu đôi khi người cầm bút có thể rơi vào những rủi ro, diễn đạt không thành công những điều mình muốn nói, đặc biệt là khi đề cập đến những điều đang thu hút sự quan tâm của toàn xã hội, như những ví dụ trong bài viết “Không để cái xấu, cái ác lộng hành” vừa đăng trên Tuổi Trẻ của anh.
Tôi muốn nhắc đến hai ví dụ mà anh Điện đã nêu trong phần mở đầu bài viết về “cái ác, cái xấu” của mình. Theo tôi, hai ví dụ ấy không thể nào để chung vào cùng một loại được. Vụ gài mìn tại nhà vị giám đốc công an tỉnh rõ ràng là một vụ ám hại, lén lút và bí mật. Còn vụ nổ súng chống lại cưỡng chế thu hồi đất thì theo tôi nó rất giống sự chống trả vì tự vệ. Tất nhiên, sự chống trả ấy rõ ràng là sai, nếu xét theo luật. Nhưng sâu xa hơn, ở đây còn có trách nhiệm của chính quyền địa phương, nơi đã ra quyết định thu hồi đất với những điểm dường như còn khuất tất khiến những người nông dân chăm chỉ giỏi giang, bám đất, bám biển như anh Vươn phải chống trả bằng bạo lực.
Cũng xin tâm sự với anh: tôi đã rất mong đợi một trí thức được đào tạo bài bản về luật học như anh Điện sẽ lên tiếng về sự khuất tất này, để mọi người có thể có phán đoán chính xác về trách nhiệm của cả hai bên về sự việc đã xảy ra. Nhưng không, anh đã viết:
Và:
Thực sự, tôi không dám chắc là tôi đã hiểu đúng ý anh. Nhưng có vẻ như anh đang kêu gọi nhà nước hãy trấn áp thật mạnh mẽ những hành động “bản năng ứng xử hoang sơ” (lời của anh) theo kiểu anh Vươn – mà anh cho rằng cũng chẳng khác gì hành động của những kẻ khủng bố, “giang hồ” như một tờ báo nào đó đã (lỡ lời) đặt cho anh Vươn – như thể đó là giải pháp duy nhất để xã hội bình ổn hơn. Nếu quả đúng như vậy, tôi xin được phản biện lại anh: theo tôi hiểu, kinh nghiệm thế giới đã cho thấy nơi nào/ lúc nào mà nhà nước cần sử dụng nhiều nhất sự cưỡng chế bằng bạo lực nhằm đem lại “trật tự, bình ổn trong xã hội", thì nơi đó/ lúc đó sự bất ổn tiềm ẩn cũng là cao nhất.
Vì vậy, những chính sách và quyết định của một nhà nước thực sự giỏi luôn luôn là những chính sách, quyết định hợp lòng dân, khiến người dân tự nguyện thực hiện mà hoàn toàn không cần đến sự cưỡng chế. Điều này tôi nghĩ không hề khó đối với nhà nước ta, vốn là một nhà nước đặc biệt có kinh nghiệm vận động nhân dân qua hai cuộc kháng chiến với tất cả những hy sinh, gian khổ.
Vài lời với anh như vậy, anh Điện ạ. Hy vọng nó sẽ được anh để mắt đến, và mong được nghe đôi lời đáp lại của anh. Còn dưới đây là bài viết mà tôi xin đăng lại vì rất chia sẻ với tác giả.
-----------------
Đôi lời với PGS. TS Nguyễn Ngọc Điện
http://caulongbachai.multiply.com/journal/item/19446/19446
Trong bài: Không để cái xấu, cái ác lộng hành đăng trên báo Tuổi trẻ 9/1/2012, tôi rất đồng tình với ông về cái tựa. Nhưng cách đặt vấn đề của ông hình như có chút khiên cưỡng.
Thứ nhất: ông đã đánh đồng việc nổ mìn tại nhà giám đốc công an tỉnh với vụ việc của gia đình anh Vươn. Sự so sánh này sẽ hướng bạn đọc nghĩ gia đình anh Vươn là một băng nhóm xã hội đen, đồng nghĩa với một ổ nhóm trộm cướp!
Nguyên văn:
Thứ hai: ông nói: Con người vốn là một loài động vật và luôn có xu hướng tự nhiên hành động theo bản năng. Để giải thích nguồn gốc của cái xấu, cái ác. Tôi cũng không đồng tình với việc viện dẫn này, vì tôi cho rằng con người sinh ra là lương thiện và cái xấu cái ác không hề tiềm ẩn bên trong bản năng, mà nhiễm phải từ xã hội bên ngoài. Trong trường hợp này, không phải tất cả con người đều hành xử theo bản năng.
Thứ ba: không hiểu ông GS muốn dạy dổ công dân như trên giảng đường hay sao mà dùng toàn những lý luận và học thuật cao siêu rườm rà rắc rối. Tôi là người ít học nên suy nghĩ đơn giản hơn:
Trong một xã hội, chính pháp luật là cái xương sống giử cho xã hội đó phát triển lành mạnh. Vậy thì tại sao bạo lực tràn lan như bây giờ không chỉ: “chuyện cãi cọ trong những trường hợp mâu thuẫn xoay quanh việc tìm kiếm lợi ích.” Mà còn do luật pháp không nghiêm minh, không được thực thi đúng nghĩa với phương châm: Sống và làm việc theo pháp luật. Một ví dụ cụ thể là vụ gia đình anh Vươn, nếu hành xử đúng pháp luật chính quyền phải giao đất 20 năm, tức theo lời TS. Đặng Hùng Võ thì phải đến năm 2017 mới đến hạn trả lại cho nhà nước. Nếu chính quyền làm đúng thì việc manh động có xảy ra không? Tôi chắc là không.
Giờ hãy thử làm con tính, theo như người em của anh Vươn khai: gia đình còn mắc nợ cả chục tỷ đồng tiền đầu tư vào khu đất ấy. Ta khoanh lại món nợ chỉ 5 tỷ thôi. Thử tính; vay ngân hàng với lãi suất 21%/năm. Cứ mỗi tháng gia đình anh phải trả lãi 105 triệu đồng. Thí dụ như gia đình chấp nhận hành xử theo đúng trình tự pháp luật, tức tạm tuân theo lệnh trả lại đất rồi mới đi khiếu nại theo đúng trình tự pháp luật thì trong bao lâu sẽ được giải quyết? Và trong thời gian đó, đồng hồ của ngân hàng vẫn cứ chạy chứ đâu có dừng lại mà chờ phân xử. Ai sẽ chịu thanh toán khoản lãi chứ chưa nói đến trả nợ cho gia đình anh?
Như vậy nguyên nhân dẫn tới việc manh động do không còn niềm tin vào chính pháp luật, cái mà lẽ ra nó phải đứng về phía công lý. Và họ bế tắc.
Như người ta thường nói: Luật của kẻ mạnh! Ngày nào luật còn chưa được hành xử và tôn trọng đúng mực thì ngày đó những hành vi manh động vẫn sẽ còn tiếp diễn. Ở đây tôi cũng không thấy ông GS đề xuất giải pháp nào cho hợp lý, ông chỉ nói chung chung mà ai cũng nói được chứ không cần phải là PGS. TS như ông.
Trích:
Xin lỗi ông GS, tôi lúc này hơi bị dị ứng với mấy cái chử to đứng trước tên của 1 ngài nào đó. Nếu có gì đụng chạm xin ông thứ lỗi.
Nhưng thỉnh thoảng cũng có những ngoại lệ, khi những bài mà tôi đăng lên tình cờ gần như trùng khớp với những ý nghĩ của tôi. Trong trường hợp ấy, sự đăng lại trước hết có ý nghĩa là một sự đồng cảm với tác giả bài viết mà tôi đăng lại. Hơn nữa, nó cũng là một cơ hội để tôi có cơ hội xem xét luận điểm của chính mình và củng cố hoặc bổ sung, điều chỉnh nó.
Ví dụ như bài mà tôi sẽ đăng lại dưới đây, sau mấy lời tâm sự thêm của tôi. Sự trùng khớp về ý tưởng giữa tôi và bài viết ấy bắt đầu ngay từ cái tựa, vì tôi cũng muốn có “Đôi lời với PGS TS Nguyễn Ngọc Điện”. Xin nói thêm, tôi và PGS TS Nguyễn Ngọc Điện có biết nhau vì là đồng nghiệp của nhau, trước đây đã có lúc cùng ở chung một đại học lớn. Phải nói thêm, tất nhiên tôi với anh là khác ngành, và tất nhiên là anh nổi tiếng hơn tôi rất nhiều.
Cũng như một số người khác đã viết khi đọc bài viết của anh Điện, tôi cũng khá mến mộ anh, như một trí thức học nhiều, hiểu rộng, và có trách nhiệm đối với những vấn đề của xã hội, đặc biệt là qua những bài viết trên Tuổi Trẻ.
Nhưng bài viết mới đây của anh thì tôi có những điểm không đồng tình. Cũng là một người thích viết lách, tôi hiểu đôi khi người cầm bút có thể rơi vào những rủi ro, diễn đạt không thành công những điều mình muốn nói, đặc biệt là khi đề cập đến những điều đang thu hút sự quan tâm của toàn xã hội, như những ví dụ trong bài viết “Không để cái xấu, cái ác lộng hành” vừa đăng trên Tuổi Trẻ của anh.
Tôi muốn nhắc đến hai ví dụ mà anh Điện đã nêu trong phần mở đầu bài viết về “cái ác, cái xấu” của mình. Theo tôi, hai ví dụ ấy không thể nào để chung vào cùng một loại được. Vụ gài mìn tại nhà vị giám đốc công an tỉnh rõ ràng là một vụ ám hại, lén lút và bí mật. Còn vụ nổ súng chống lại cưỡng chế thu hồi đất thì theo tôi nó rất giống sự chống trả vì tự vệ. Tất nhiên, sự chống trả ấy rõ ràng là sai, nếu xét theo luật. Nhưng sâu xa hơn, ở đây còn có trách nhiệm của chính quyền địa phương, nơi đã ra quyết định thu hồi đất với những điểm dường như còn khuất tất khiến những người nông dân chăm chỉ giỏi giang, bám đất, bám biển như anh Vươn phải chống trả bằng bạo lực.
Cũng xin tâm sự với anh: tôi đã rất mong đợi một trí thức được đào tạo bài bản về luật học như anh Điện sẽ lên tiếng về sự khuất tất này, để mọi người có thể có phán đoán chính xác về trách nhiệm của cả hai bên về sự việc đã xảy ra. Nhưng không, anh đã viết:
“Luật pháp được xã hội đặt ra để kiềm chế, ngăn chặn sự bùng phát, hoành hành của thứ bản năng tiêu cực ấy và được bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh cưỡng chế của bộ máy nhà nước.”
Và:
“[…] muốn trật tự, sự bình ổn trong xã hội được duy trì vững vàng, một trong những điều tối cần thiết là các cơ quan thực thi pháp luật phải thực hiện chức năng được giao phó có hiệu quả. Đặc biệt, các vị trí chuyên môn phải tích cực, tận tụy với công việc; chủ động và nhạy bén trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm pháp luật; không lơi lỏng, xuề xòa; luôn tỉnh táo và đứng vững trước mọi thách thức, đe dọa, cám dỗ; chấp nhận đương đầu và kiên quyết đấu tranh không khoan nhượng với cái xấu, cái ác.”
Thực sự, tôi không dám chắc là tôi đã hiểu đúng ý anh. Nhưng có vẻ như anh đang kêu gọi nhà nước hãy trấn áp thật mạnh mẽ những hành động “bản năng ứng xử hoang sơ” (lời của anh) theo kiểu anh Vươn – mà anh cho rằng cũng chẳng khác gì hành động của những kẻ khủng bố, “giang hồ” như một tờ báo nào đó đã (lỡ lời) đặt cho anh Vươn – như thể đó là giải pháp duy nhất để xã hội bình ổn hơn. Nếu quả đúng như vậy, tôi xin được phản biện lại anh: theo tôi hiểu, kinh nghiệm thế giới đã cho thấy nơi nào/ lúc nào mà nhà nước cần sử dụng nhiều nhất sự cưỡng chế bằng bạo lực nhằm đem lại “trật tự, bình ổn trong xã hội", thì nơi đó/ lúc đó sự bất ổn tiềm ẩn cũng là cao nhất.
Vì vậy, những chính sách và quyết định của một nhà nước thực sự giỏi luôn luôn là những chính sách, quyết định hợp lòng dân, khiến người dân tự nguyện thực hiện mà hoàn toàn không cần đến sự cưỡng chế. Điều này tôi nghĩ không hề khó đối với nhà nước ta, vốn là một nhà nước đặc biệt có kinh nghiệm vận động nhân dân qua hai cuộc kháng chiến với tất cả những hy sinh, gian khổ.
Vài lời với anh như vậy, anh Điện ạ. Hy vọng nó sẽ được anh để mắt đến, và mong được nghe đôi lời đáp lại của anh. Còn dưới đây là bài viết mà tôi xin đăng lại vì rất chia sẻ với tác giả.
-----------------
Đôi lời với PGS. TS Nguyễn Ngọc Điện
http://caulongbachai.multiply.com/journal/item/19446/19446
Trong bài: Không để cái xấu, cái ác lộng hành đăng trên báo Tuổi trẻ 9/1/2012, tôi rất đồng tình với ông về cái tựa. Nhưng cách đặt vấn đề của ông hình như có chút khiên cưỡng.
Thứ nhất: ông đã đánh đồng việc nổ mìn tại nhà giám đốc công an tỉnh với vụ việc của gia đình anh Vươn. Sự so sánh này sẽ hướng bạn đọc nghĩ gia đình anh Vươn là một băng nhóm xã hội đen, đồng nghĩa với một ổ nhóm trộm cướp!
Nguyên văn:
TT - Vụ nổ mìn tại nhà một giám đốc công an tỉnh làm chấn động dư luận những ngày qua. Cách đó ít hôm, vụ mâu thuẫn trong cưỡng chế thu hồi đất dẫn đến làm trọng thương một số nhân viên công lực cũng tạo ra tác động xã hội tương tự.
Thứ hai: ông nói: Con người vốn là một loài động vật và luôn có xu hướng tự nhiên hành động theo bản năng. Để giải thích nguồn gốc của cái xấu, cái ác. Tôi cũng không đồng tình với việc viện dẫn này, vì tôi cho rằng con người sinh ra là lương thiện và cái xấu cái ác không hề tiềm ẩn bên trong bản năng, mà nhiễm phải từ xã hội bên ngoài. Trong trường hợp này, không phải tất cả con người đều hành xử theo bản năng.
Thứ ba: không hiểu ông GS muốn dạy dổ công dân như trên giảng đường hay sao mà dùng toàn những lý luận và học thuật cao siêu rườm rà rắc rối. Tôi là người ít học nên suy nghĩ đơn giản hơn:
Trong một xã hội, chính pháp luật là cái xương sống giử cho xã hội đó phát triển lành mạnh. Vậy thì tại sao bạo lực tràn lan như bây giờ không chỉ: “chuyện cãi cọ trong những trường hợp mâu thuẫn xoay quanh việc tìm kiếm lợi ích.” Mà còn do luật pháp không nghiêm minh, không được thực thi đúng nghĩa với phương châm: Sống và làm việc theo pháp luật. Một ví dụ cụ thể là vụ gia đình anh Vươn, nếu hành xử đúng pháp luật chính quyền phải giao đất 20 năm, tức theo lời TS. Đặng Hùng Võ thì phải đến năm 2017 mới đến hạn trả lại cho nhà nước. Nếu chính quyền làm đúng thì việc manh động có xảy ra không? Tôi chắc là không.
Giờ hãy thử làm con tính, theo như người em của anh Vươn khai: gia đình còn mắc nợ cả chục tỷ đồng tiền đầu tư vào khu đất ấy. Ta khoanh lại món nợ chỉ 5 tỷ thôi. Thử tính; vay ngân hàng với lãi suất 21%/năm. Cứ mỗi tháng gia đình anh phải trả lãi 105 triệu đồng. Thí dụ như gia đình chấp nhận hành xử theo đúng trình tự pháp luật, tức tạm tuân theo lệnh trả lại đất rồi mới đi khiếu nại theo đúng trình tự pháp luật thì trong bao lâu sẽ được giải quyết? Và trong thời gian đó, đồng hồ của ngân hàng vẫn cứ chạy chứ đâu có dừng lại mà chờ phân xử. Ai sẽ chịu thanh toán khoản lãi chứ chưa nói đến trả nợ cho gia đình anh?
Như vậy nguyên nhân dẫn tới việc manh động do không còn niềm tin vào chính pháp luật, cái mà lẽ ra nó phải đứng về phía công lý. Và họ bế tắc.
Như người ta thường nói: Luật của kẻ mạnh! Ngày nào luật còn chưa được hành xử và tôn trọng đúng mực thì ngày đó những hành vi manh động vẫn sẽ còn tiếp diễn. Ở đây tôi cũng không thấy ông GS đề xuất giải pháp nào cho hợp lý, ông chỉ nói chung chung mà ai cũng nói được chứ không cần phải là PGS. TS như ông.
Trích:
(Rõ hơn, muốn trật tự, sự bình ổn trong xã hội được duy trì vững vàng, một trong những điều tối cần thiết là các cơ quan thực thi pháp luật phải thực hiện chức năng được giao phó có hiệu quả. Đặc biệt, các vị trí chuyên môn phải tích cực, tận tụy với công việc; chủ động và nhạy bén trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm pháp luật; không lơi lỏng, xuề xòa; luôn tỉnh táo và đứng vững trước mọi thách thức, đe dọa, cám dỗ; chấp nhận đương đầu và kiên quyết đấu tranh không khoan nhượng với cái xấu, cái ác.)
Xin lỗi ông GS, tôi lúc này hơi bị dị ứng với mấy cái chử to đứng trước tên của 1 ngài nào đó. Nếu có gì đụng chạm xin ông thứ lỗi.
COMMENTS