Bài Phong kiều dạ bạc (tên nghe thật ... cải lương, nếu bạn tôi mà không giới thiệu thì tôi chẳng bao giờ thèm đọc nó, thực thế) mà bạn tôi ...
Bài Phong kiều dạ bạc (tên nghe thật ... cải lương, nếu bạn tôi mà không giới thiệu thì tôi chẳng bao giờ thèm đọc nó, thực thế) mà bạn tôi dịch và tôi đăng lên hôm qua không ngờ thu hút được thật nhiều người quan tâm, như bạn đã thấy trong phần nhận xét hôm qua. Nói theo lời một người bạn đã rất quen trên blog này là anh NĐH, chính nhờ có bài đó mà "tao nhân mặc khách [mới] dập dìu qua lại" trên blog này, thật là vui quá các bạn nhỉ.
Vì mọi người tụ họp đông đủ, chộn rộn nên anh NĐH cũng thấy ... bị kích động :-), và mặc dù đang rất bận, anh NĐH cũng gửi cho tôi bài bình rất ngắn này mà tôi sẽ đăng bên dưới. Ngoài ra, trong tay tôi cũng có một bài viết khác của anh GNLT về bài thơ này, trước sau gì cũng sẽ đăng lên cho "quần hùng hội tụ", các bạn nhé. Quan điểm của các "tao nhân mặc khách" có thể sẽ khác nhau, còn tôi thì do ... dốt nên cứ đăng lên thôi, không có ý kiến riêng gì hết, chỉ "dựa cột mà nghe" thôi ạ.
Enjoy các bạn nhé, đặc biệt là người bạn yêu thơ ở phương xa của tôi.
----------------------
PHIẾM BÀN NGẮN VỀ PHONG KIỀU DẠ BẠC
Nguyễn Đại Hoàng
Phong Kiều Dạ Bạc của Trương Kế đời Đường là bài thơ ngàn năm, chỉ với 4 câu :
Nguyệt lạc ô đề sương mãn thiên
Giang phong ngư hỏa đối sầu miên
Cô Tô thành ngoại Hàn San tự
Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền
Bài thơ chỉ có 28 từ nhưng có tới 7 động từ ! Đó là : lạc, đề, mãn, đối, bán, thanh, đáo.
Chúng ta cần chú ý rằng chủ từ của các động từ trên là các chữ đứng ngay trước.Và điều này có thể được thấy rõ hơn khi chúng ta nhìn lại bài thơ với các động từ đã được in đậm như sau :
Nguyệt lạc ô đề sương mãn thiên
Giang phong ngư hỏa đối sầu miên
Cô Tô thành ngoại Hàn San tự
Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền
Vậy thì chung thanh có thể không phải là tiếng chuông mà là chuông vang. Theo ý nghĩa này thì tiếng chuông chùa phải là chủ thể chủ động tìm đến thuyền khách, chứ không phải ngược lại như câu thơ dịch lừng danh sau đây của Tản Đà : Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn San.
Đây là một thủ pháp đặc sắc của thơ Đường “ tá thanh truyền ảnh ”. Tiếng chuông ngân nga vọng đến từ Hàn San tự gợi ra hình ảnh của một đêm vắng. Tiếng chuông tìm đến con thuyền để chia sẻ nỗi cô đơn với khách hải hồ. Và chữ đáo chính là nhãn tự của cả bài thơ.
Và còn nữa , dạ bán có thể không phải là nửa đêm mà là đêm qua quá nửa. Bởi vậy những bản dịch nào dịch chữ dạ bán thành nửa đêm là vô hình trung coi dạ bán cũng là bán dạ rồi !
Vâng thường thì quá nửa đêm thì trăng mới lặn, quạ mới kêu, sương mới rơi đầy trời, và chuông chùa mới đánh !
NGUYỄN ĐẠI HOÀNG
3/2013
*********************
Vì mọi người tụ họp đông đủ, chộn rộn nên anh NĐH cũng thấy ... bị kích động :-), và mặc dù đang rất bận, anh NĐH cũng gửi cho tôi bài bình rất ngắn này mà tôi sẽ đăng bên dưới. Ngoài ra, trong tay tôi cũng có một bài viết khác của anh GNLT về bài thơ này, trước sau gì cũng sẽ đăng lên cho "quần hùng hội tụ", các bạn nhé. Quan điểm của các "tao nhân mặc khách" có thể sẽ khác nhau, còn tôi thì do ... dốt nên cứ đăng lên thôi, không có ý kiến riêng gì hết, chỉ "dựa cột mà nghe" thôi ạ.
Enjoy các bạn nhé, đặc biệt là người bạn yêu thơ ở phương xa của tôi.
----------------------
PHIẾM BÀN NGẮN VỀ PHONG KIỀU DẠ BẠC
Nguyễn Đại Hoàng
Phong Kiều Dạ Bạc của Trương Kế đời Đường là bài thơ ngàn năm, chỉ với 4 câu :
Nguyệt lạc ô đề sương mãn thiên
Giang phong ngư hỏa đối sầu miên
Cô Tô thành ngoại Hàn San tự
Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền
Bài thơ chỉ có 28 từ nhưng có tới 7 động từ ! Đó là : lạc, đề, mãn, đối, bán, thanh, đáo.
Chúng ta cần chú ý rằng chủ từ của các động từ trên là các chữ đứng ngay trước.Và điều này có thể được thấy rõ hơn khi chúng ta nhìn lại bài thơ với các động từ đã được in đậm như sau :
Nguyệt lạc ô đề sương mãn thiên
Giang phong ngư hỏa đối sầu miên
Cô Tô thành ngoại Hàn San tự
Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền
Vậy thì chung thanh có thể không phải là tiếng chuông mà là chuông vang. Theo ý nghĩa này thì tiếng chuông chùa phải là chủ thể chủ động tìm đến thuyền khách, chứ không phải ngược lại như câu thơ dịch lừng danh sau đây của Tản Đà : Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn San.
Đây là một thủ pháp đặc sắc của thơ Đường “ tá thanh truyền ảnh ”. Tiếng chuông ngân nga vọng đến từ Hàn San tự gợi ra hình ảnh của một đêm vắng. Tiếng chuông tìm đến con thuyền để chia sẻ nỗi cô đơn với khách hải hồ. Và chữ đáo chính là nhãn tự của cả bài thơ.
Và còn nữa , dạ bán có thể không phải là nửa đêm mà là đêm qua quá nửa. Bởi vậy những bản dịch nào dịch chữ dạ bán thành nửa đêm là vô hình trung coi dạ bán cũng là bán dạ rồi !
Vâng thường thì quá nửa đêm thì trăng mới lặn, quạ mới kêu, sương mới rơi đầy trời, và chuông chùa mới đánh !
NGUYỄN ĐẠI HOÀNG
3/2013
*********************
COMMENTS